• 4

 

Jelita człowieka mają aż 6-8 metrów długości. Ich najdłuższa część to jelito cienkie. Ma ono średnio 5-6 metrów długości, ale za to ogromną powierzchnię, ponieważ zbudowane jest z kosmków i mikrokosmków, które mają za zadanie m.in. wchłaniać pokarm. Niestrawiony pokarm trafia do jelita grubego i dlatego tam przede wszystkim powinny znajdować się bakterie rozkładające resztki pokarmowe. Zdarza się jednak, że bakterie z jelita grubego przedostają się do jelita cienkiego i tam się nadmiernie namnażają. Rozwija się wtedy SIBO, czyli zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (ang. Small Intestinal Bacterial Overgrowth).

SIBO – co to za choroba?

SIBO to choroba charakteryzująca się znacznym wzrostem liczebności bakterii, ponad 105 jtk/g bądź obecnością w jelicie cienkim nietypowych bakterii lub archeonów, normalnie bytujących w jelicie grubym albo w ogóle niezasiedlających organizmu człowieka. SIBO odpowiedzialne jest za występowanie uciążliwych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które przypominają objawy zespołu jelita nadwrażliwego (IBS).

SIBO może być spowodowane wieloma czynnikami, m.in.:

  • zbyt małą ilością kwasu żołądkowego,
  • zaburzeniem wydzielania enzymów trzustkowych,
  • zmniejszoną motoryką jelita cienkiego.

Co więcej, obserwuje się częstsze występowanie SIBO w celiakii, chorobie Leśniowskiego-Crohna, zespole krótkiego jelita, ale przede wszystkim w zespole jelita nadwrażliwego (IBS – ang. Irritable Bowel Syndrome). Nawet 85% osób z IBS, jednocześnie zmaga się z SIBO.

Objawy SIBO

Są to przede wszystkim objawy ze strony układu pokarmowego. Często nasilają się wieczorem i po spożyciu probiotyków, produktów fermentowanych i świeżych warzywach. Do najczęstszych objawów SIBO należą:

  • wzdęcia i gazy,
  • bóle brzucha,
  • biegunki lub zaparcia,
  • zgaga,
  • mdłości,
  • bóle głowy, zmęczenie.

Przerost bakterii w jelicie cienkim może również przejawiać się niedoborami pokarmowymi – głównie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A,D,E,K oraz z grupy B, a także zaburzeniami wchłaniania tłuszczu.

Diagnostyka SIBO

SIBO diagnozuje się w sposób nieinwazyjny za pomocą testów oddechowych: wodorowego testu oddechowego  lub wodorowo-metanowego testu oddechowego. Podczas takiego badania mierzony jest wodór lub jednocześnie wodór i metan w wydychanym powietrzu. Gazy te produkowane są przez mikroorganizmy – bakterie, archeony, obecne w nadmiernej liczebności w jelicie cienkim w SIBO. To właśnie te mikroorganizmy i produkowane gazy są odpowiedzialne między innymi za wzdęcia czy inne dolegliwości układu pokarmowego.

Jak wygląda badanie SIBO?

Do testu w kierunku SIBO, czyli wykonania wodorowo-metanowego testu oddechowego wykorzystuje się specjalistyczną aparaturę. Mierzy ona jednocześnie stężenie wodoru i metanu w wydychanym powietrzu. Powietrze jest wydychane po uprzednim wypiciu roztworu cukru: glukozy lub laktulozy – substancji rozkładanej przez bakterie. Czas przeprowadzenia badania wynosi maksymalnie do 180 minut. W tym czasie, w określonych odstępach czasu, dokonywane są pomiary poziomu gazów w wydychanym powietrzu. Pozwala to na ocenę aktywności bakterii w różnych odcinkach przewodu pokarmowego. Organizm człowieka fizjologicznie, w spoczynku, nie wytwarza wodoru ani metanu. Wodór jest wydzielany w procesie fermentacji (rozkładu) cukrów przez bakterie beztlenowe, natomiast metan na drodze metabolizmu wodoru przez archeony. Podczas badania, zaleca się, aby pacjent nie wykazywał aktywności fizycznej i pozostawał w spoczynku do czasu zakończenia pomiarów. W trakcie przeprowadzania badania pacjenci mogą odczuwać wzdęcia, ból brzucha lub oddawać luźne stolce.

Czy do badania na SIBO trzeba się przygotować?

Przed wykonaniem wodorowo-metanowego testu oddechowego należy wdrożyć odpowiednią dietę oraz zaprzestać stosowania niektórych leków. Właściwe przygotowanie pacjenta do badania jest niezbędne i stanowi kluczowy czynnik prawidłowo przeprowadzonego oznaczenia.

Siedem dni przed badaniem:

należy zaprzestać stosowania środków przeczyszczających oraz prokinetycznych: laktuloza, itopryd (nazwy handlowe: Prokit,
Zirid), cyzapryd (nazwa handlowa: Gasprid) oraz metoclopramid (nazwa handlowa: Metoclopramidum polpharma), a także leków zawierających trimebutynę (nazwa handlowa: Debretin, Debridat, Tribux i Ircolon) – w tym celu wskazana konsultacja z lekarzem prowadzącym.

Trzy dni przed badaniem:
  • przerwać stosowanie środków przeczyszczających, zwłaszcza laktulozy,
  • przerwać stosowanie probiotyków.
W dniu poprzedzającym badanie:
  • u osób z zaparciami przed wykonaniem badania należy wdrożyć dietę niskofermentującą (bez węglowodanów
    złożonych, bez mleka i jego przetworów) – wskazane spożycie białego ryżu, białego pieczywa, mięsa, jajek,
  • nie spożywać produktów takich jak: cebula, por, czosnek, kapusta, fasola czy jakiekolwiek marynowane lub kiszone
    warzywa,
  • unikać mleka i/lub soków owocowych,
  • ostatni posiłek (niezbyt obfity, nie zawierający błonnika) zjeść co najmniej 14 godzin przed rozpoczęciem badania,
  • w ciągu 14 godzin przed rozpoczęciem badania dozwolone jest picie tylko wody,
  • nie palić i nie żuć gumy na przynajmniej 2 godziny przed testem.
W dniu badania:
  • zaleca się umycie zębów,
  • osoby noszące protezy zębowe nie mogą używać kleju,
  • zaleca się wypicie szklanki ciepłej wody,
  • można przyjmować lekarstwa (z wyjątkiem witamin, środków przeczyszczających i antybiotyków) popite czystą
    wodą,
  • nie trzeba odstawiać leków z grupy IPP (inhibitory pompy protonowej),
  • unikać aktywności fizycznej – również w trakcie testu należy unikać ruchu i wysiłku fizycznego.

Wersja do druku informacji o przygotowaniu do badania. Więcej o przygotowaniu do badania w kierunku SIBO przeczytasz tutaj.

Jak wygląda wynik badania na SIBO?

Wynik wodorowo-metanowego testu oddechowego jest przedstawiony w formie wykresu, obrazującego stężenie wodoru i metanu podczas trwania całego badania. Wynik otrzymasz maksymalnie do 7 dni roboczych od przyjęcia materiału do laboratorium. 

Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) jest rozpoznawany, gdy poziom H2 w wydychanym powietrzu wzrośnie ≥ 20 ppm i/lub gdy poziom CH4 wzrośnie ≥ 10 ppm od wartości początkowej w czasie do 90 min od obciążenia.

Z wynikiem należy udać się do lekarza w celu interpretacji wyniku i podjęcia leczenia.

Gdzie wykonać test SIBO?

W Instytucie Mikroekologii w Poznaniu, przy ul. Sielskiej 6 można wykonać wodorowo-metanowy test oddechowy. Badanie to wykonujemy stacjonarnie, a także wysyłkowo – możesz dostarczyć samodzielnie pobrany materiał do badania SIBO (wydychane powietrze) kurierem. Materiał musi dotrzeć do laboratorium maksymalnie do 5 dni od pobrania. Wynik otrzymasz maksymalnie do 7 dni roboczych od przyjęcia materiału do laboratorium. Chcesz otrzymać zestaw do samodzielnego pobrania materiału w domu? Zamów badanie w e-sklepie. Niezbędny zestaw do pobrania materiału wraz z instrukcją prześlemy na wskazany przez Ciebie adres. Na badanie SIBO stacjonarnie (Poznań, Sielska 6) należy zarejestrować się telefonicznie.

Jak leczyć SIBO?

SIBO leczy się odpowiednio dobraną antybiotykoterapią. Jest to metoda skuteczna i dość szybka, trwa około 2-3 tygodnie. Wybór antybiotyków jest dość ograniczony, gdyż powinien to być preparat, który działa bezpośrednio w jelitach, a nie jest wchłaniany do krwiobiegu. Leczenie musi być prowadzone na zlecenie i pod kontrolą lekarza (gastroenterologa, gastrologa, internisty). Leczenie SIBO powinno obejmować również zmianę diety i np. spożywanie produktów zgodnych z wytycznymi diety low FODMAP. Więcej o diecie w SIBO przeczytasz tutaj.

Jaka jest skuteczność diety low FODMAP?

Czy można sprawdzić, czy dieta low FODMAP będzie skuteczna u Ciebie? Już niedługo! Od poniedziałku 3 października dostępne będzie najczulsze badanie mikrobioty jelit KyberBiom, które określi Twój typ FODMAP. Dzięki temu wskaźnikowi można będzie ustalić, czy zastosowanie diety low FODMAP pozwoli złagodzić dolegliwości żołądkowo-jelitowe związane z SIBO! KyberBiom wniesie więc nowe możliwości dietoterapii w SIBO. W październiku najczulsze badanie mikrobioty jelit zamówisz o 100zł taniej z kodem mikrobiota100.

Dostosowanie odpowiedniego żywienia w SIBO może okazać się trudnym zadaniem, dlatego warto skorzystać z pomocy dietetyka. Trzeba również pamiętać, że stosowanie niektórych probiotyków w przebiegu SIBO, może spowodować nasilenie objawów. Mowa tutaj zwłaszcza o probiotykach zawierających bakterie z rodzaju Lactobacillus. Za bardziej bezpieczne w SIBO uważa się stosowanie probiotyków zawierających Saccharomyces boulardii oraz bakterie z rodzaju Bifidobacterium. Można rozważyć zastosowanie probiotyków po przebytej antybiotykoterapii i konsultacji z lekarzem.

Źródła
  1. Szczeklik A., Gajewski P. Interna Szczeklika: Zespół rozrostu bakteryjnego, 2018, s. 2700.
  2. Gąsiorowska J., Czerwionka-Szaflarska M. Zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego a zespół jelita  nadwrażliwego. Przegląd Gastroenterologiczny 2013; 8 (3), 165-171.

4 Comments

  1. Agnieszka
    15 listopada 2019 at 13:43

    SIBO, jak i nietolerancja histaminy to duże problemy, o których się mało mówi. Wystarczy zobaczyć, jak na facebooku rozrastają się grupy zrzeszające osoby o tych dolegliwościach. Jelito to nasz drugi mózg i musimy o niego odpowiednio zadbać. Ciekawe porady znalazłam tutaj: https://zasmakujzdrowia.pl/jak-zadbac-o-zdrowa-mikroflore-bakteryjna-jelit/ Od pewnego czasu jem także siemię lniane i widzę ogromną różnicę.

    • Katarzyna
      21 czerwca 2021 at 08:40

      Niestety w zespole jelita drażliwego ,postać biegunkoea zakaz jakichkolwiek drażniących pokarmów, błonnika,Mam to 23 lata straszne …

  2. Metabolika.pl
    28 października 2021 at 17:35

    Celowana antybiotykoterapia wraz z probiotykoterapią i dietą Low FODMAP mają największe szanse w złagodzeniu objawów i przede wszystkim w pozbyciu się przyczyny, jaką jest rozrost bakteryjny.

  3. Trackback: Test SIBO w domu - Energetyk.net.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola wymagane oznaczono *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

Oddział w Warszawie